لیفتراک چیست؟ عکس لیفتراک

لیفتراک ماشینی است که بارهای سنگین را در انبارها، کارخانه ها و بنادر بلند می کند و از جایی به جای دیگر می برد. دو شاخک فلزی جلوی آن پالت را از روی زمین می گیرد و با کمک یک دکل عمودی و سیستم هیدرولیک تا ارتفاع دلخواه بالا می کشد، در حالی که وزنه ای سنگین در عقب دستگاه جلوی واژگون شدنش را می گیرد. این ماشین در چند مدل ساخته می شود؛ نمونه دیزلی برای محوطه باز و کارهای پرزور، نمونه برقی برای سالن های بسته و تمیز، مدل دوگانه سوز برای هر دو محیط و جک پالت دستی برای بارهای سبک. موقع خرید هم سه چیز حرف اول را می زند: ظرفیت باربری، ارتفاع دکل و پشتیبانی فروشنده.

لیفتراک دقیقاً چه کاری انجام می دهد

اجازه بدهید قبل از هر چیز سراغ اصل ماجرا برویم و ببینیم این ماشین برای چه ساخته شده است. نام لیفتراک از دو واژه ساخته شده؛ «لیفت» یعنی بالا بردن و «تراک» یعنی وسیله حمل. پس با ماشینی طرف هستید که هم راه می رود و هم بار را بلند می کند. در بازار ایران گاهی اسم فورک لیفت یا جک صنعتی را هم روی همین دستگاه می گذارند. جایی که باید حجم زیادی کالا در مدت کوتاه از نقطه ای به نقطه دیگر برسد، این ماشین کار چند کارگر را یک تنه پیش می برد.

چرا سراغ لیفتراک می رویم

شاید بپرسید چه لزومی دارد پول این دستگاه را بدهیم. پاسخ ساده است. وقتی کارگرها مجبور نباشند بارهای سنگین را دستی بلند کنند، خطر آسیب دیدن کمر و دست و پا کم می شود و خیالتان از بابت سلامت آن ها راحت تر است. از طرف دیگر، کارها روان تر جلو می رود، زمان کمتری هدر می رود و در بلندمدت هزینه دستمزد هم پایین می آید. همین دلایل ساده باعث شده کمتر انبار بزرگی را ببینید که از این ماشین بی نیاز مانده باشد.

بخش های سازنده لیفتراک

برای اینکه دستگاه را بهتر بشناسید، خوب است با قطعات اصلی آن آشنا شوید. بدنه یک لیفتراک را می شود به چند تکه مهم تقسیم کرد. شناخت این تکه ها هم موقع خرید به کارتان می آید و هم وقتی می خواهید دستگاه را سالم نگه دارید. اگر بدانید هر بخش چه نقشی دارد، خیلی زودتر متوجه می شوید کجای کار ایراد پیدا کرده و کدام قطعه به رسیدگی نیاز دارد. حالا بیایید یکی یکی سراغ همین اجزا برویم.

شاخک ها

شاخک ها همان دو تیغه بلندی هستند که جلوی دستگاه دیده می شوند و بار را از زیر بلند می کنند. جنسشان از فولاد سخت است تا زیر فشار بارهای سنگین خم نشوند. طول و کلفتی این تیغه ها بسته به نوع کالایی که جابجا می کنید فرق دارد. یادتان باشد که سالم بودن شاخک ها مستقیم به ایمنی کار شما گره خورده، پس هر از گاهی وضعیتشان را وارسی کنید تا ترک یا خمیدگی از چشمتان دور نماند.

دکل

دکل آن ستون عمودی جلوی ماشین است که شاخک ها روی آن سر می خورند و بالا و پایین می روند. هرچه دکل بلندتر باشد، بار را تا طبقات مرتفع تر می رسانید. سازنده ها این قطعه را در حالت های دو تکه، سه تکه و حتی چهار تکه می سازند تا با ارتفاع انبارهای مختلف جور دربیاید. اگر قفسه های بلندی دارید، موقع خرید حواستان به اندازه دکل باشد وگرنه دسترسی به طبقات بالا برایتان دردسر می شود.

موتور و منبع نیرو

نیروی حرکت لیفتراک از موتور آن می آید. یک دسته از این ماشین ها با گازوئیل یا بنزین کار می کنند و دسته دیگر به کمک باتری و برق حرکت می کنند. اینکه کدام را انتخاب کنید بستگی دارد به اینکه دستگاه قرار است داخل سالن کار کند یا در محوطه باز. کمی جلوتر درباره تفاوت این دو با هم صحبت می کنیم تا بتوانید با دست باز تصمیم بگیرید و پشیمان نشوید.

وزنه تعادل

پشت هر لیفتراک یک قطعه فلزی سنگین کار گذاشته اند که شاید در نگاه اول به چشم نیاید. کار این وزنه ساده اما حیاتی است؛ وقتی شاخک ها بار سنگینی را بالا می برند، همین وزن پشتی جلوی سرنگون شدن ماشین به سمت جلو را می گیرد. می توانید آن را مثل کفه دیگر یک ترازو تصور کنید که همه چیز را متعادل نگه می دارد. بدون این قطعه، بلند کردن بارهای سنگین کار خطرناکی می شد.

مدل های مختلف لیفتراک

این ماشین ها را بر اساس سوخت و کاربردشان دسته بندی می کنند. امروز در بازار با تنوع زیادی از این دستگاه ها روبه رو می شوید و هر کدام برای شرایط خاصی طراحی شده اند. بعضی ها برای فضای باز و کارهای سخت ساخته شده اند و بعضی دیگر برای محیط های بسته و تمیز مناسب ترند. برای اینکه تفاوت آن ها را یکجا ببینید، جدول زیر ویژگی های اصلی هر مدل را کنار هم گذاشته است.

نوع لیفتراک	منبع نیرو	محیط مناسب	میزان قدرت	نکته کلیدی
دیزلی	گازوئیل	محوطه باز	بسیار زیاد	برای سالن بسته توصیه نمی شود
برقی	باتری	سالن سرپوشیده	متوسط تا زیاد	بدون دود و سر و صدا
گازی و دوگانه سوز	گاز مایع یا بنزین	هر دو محیط	زیاد	انعطاف بالا در جابجایی
دستی (جک پالت)	نیروی انسانی	فضای کوچک	کم	ارزان و ساده

لیفتراک دیزلی

لیفتراک دیزلی را بیشتر در محوطه های باز و کارگاه های بزرگ می بینید. زورش زیاد است و از پس بارهای خیلی سنگین به راحتی برمی آید. تنها نکته اینجاست که موقع کار دود تولید می کند، پس برای سالن های سربسته انتخاب مناسبی به شمار نمی آید. بسیاری از صاحبان صنایع به خاطر دوام بالا و قیمت معقول سوختش، همچنان همین مدل را ترجیح می دهند و سال ها بدون دردسر جدی از آن کار می کشند.

لیفتراک برقی

لیفتراک برقی با باتری راه می افتد و همین باعث می شود سر و صدا و دودی نداشته باشد. به همین خاطر داخل انبارهای سرپوشیده، کارخانه های مواد غذایی و دارویی خیلی طرفدار دارد. خرج نگهداری این مدل معمولاً پایین تر درمی آید، اما در عوض قیمت اولیه بالاتری دارد و باید جایی برای شارژ باتری در نظر بگیرید. اگر بیشتر کارتان داخل سالن است، این نمونه آسایش خیال بیشتری به شما می دهد.

لیفتراک گازی و دوگانه سوز

یک دسته از دستگاه ها با گاز مایع کار می کنند یا هم گاز می سوزانند و هم بنزین. این مدل چیزی بین قدرت نمونه دیزلی و پاکیزگی نمونه برقی به حساب می آید. برای مجموعه هایی که کارشان گاهی داخل سالن است و گاهی در محوطه، انتخاب منطقی به شمار می رود. با این ماشین لازم نیست برای هر محیط یک دستگاه جدا بخرید و همین موضوع در هزینه هایتان صرفه جویی می کند.

لیفتراک دستی

لیفتراک دستی یا همان جک پالت، ساده ترین و ارزان ترین عضو این خانواده است. موتوری در کار نیست و خودتان با نیروی بازو آن را هل می دهید و بار را جابجا می کنید. برای بارهای سبک تر و فضاهای کوچک عالی است و در خیلی از مغازه ها و انبارهای کوچک دیده می شود. اگر حجم کارتان زیاد نیست و بودجه محدودی دارید، همین مدل ساده می تواند نیاز روزمره تان را برطرف کند.

لیفتراک چطور کار می کند

بد نیست بدانید پشت پرده این جابجایی چه خبر است. ماجرا به یک قاعده ساده برمی گردد: توازن میان بار جلو و وزنه عقب. اگر بخواهیم مسیر بلند شدن یک بار را قدم به قدم دنبال کنیم، کار به این ترتیب پیش می رود:

1. راننده دستگاه را جلو می برد و شاخک ها را دقیق زیر پالت جا می دهد.
2. با کشیدن اهرم، سیستم هیدرولیک فعال می شود و روغن با فشار به سیلندرها می رسد.
3. شاخک ها همراه بار به آرامی بالا می آیند و وزنه عقب فشار وارد شده را خنثی می کند.
4. راننده با فرمان و پدال، بار را به سمت مقصد هدایت می کند.
5. در محل نهایی، بار را پایین می آورد و شاخک ها را با احتیاط بیرون می کشد.

هرچه بار سنگین تر باشد، دقت در حفظ همین توازن اهمیت بیشتری پیدا می کند و راننده باید حرکت هایش را آرام تر انجام دهد.

موقع خرید لیفتراک حواستان به چه باشد

انتخاب یک دستگاه درست به چند نکته ساده بستگی دارد. خرید این ماشین خرج کمی نیست، پس بهتر است با عجله تصمیم نگیرید. اول بنشینید و ببینید مجموعه تان واقعاً به چه چیزی احتیاج دارد؛ چه وزنی، چه ارتفاعی و در چه محیطی. بعد از اینکه نیازتان روشن شد، تازه سراغ مقایسه مدل ها بروید. این طوری هم پول اضافه نمی دهید و هم دستگاهی می خرید که کم نیاورد. در ادامه چند معیار مهم را با هم مرور می کنیم.

ظرفیت باربری

مهم ترین چیزی که باید بسنجید، ظرفیت باربری دستگاه است. مشخص کنید معمولاً چه وزنی از کالا را جابجا می کنید و ماشینی متناسب با همان وزن بردارید. اگر دستگاهی سبک تر از نیازتان بخرید، هم خودتان را به خطر می اندازید و هم عمر ماشین را کوتاه می کنید، چون مدام زیر فشار بیش از حد کار می کند. کمی بالاتر از حداکثر نیازتان را حساب کنید تا در روزهای پرکار هم کم نیاورید.

ارتفاع بالابری

ارتفاع بالابری به شما می گوید شاخک ها تا کجا بالا می روند. اگر قفسه های انبارتان بلند هستند، سراغ دستگاهی با دکل بلندتر بروید تا رسیدن به طبقات بالایی برایتان سخت نشود. این نکته را دست کم نگیرید، چون بعد از خرید دیگر نمی شود ارتفاع دکل را زیاد کرد. پیش از تصمیم، یک بار ارتفاع بلندترین قفسه انبار را اندازه بگیرید و همان عدد را مبنای انتخابتان قرار دهید تا بعداً غافلگیر نشوید.

محیط کار

جایی که دستگاه قرار است در آن کار کند، نقش پررنگی در انتخاب دارد. برای سالن های بسته، نمونه برقی خیالتان را از بابت دود و سر و صدا راحت می کند و برای محوطه باز و کارهای پرزور، مدل دیزلی بیشتر به کارتان می آید. جنس کف زمین و شیب مسیر را هم از یاد نبرید، چون روی انتخاب لاستیک و توان موتور اثر می گذارد. کمی وقت گذاشتن برای بررسی محیط، جلوی خرید اشتباه را می گیرد.

خدمات پس از فروش

پیش از نهایی کردن خرید، سراغ خدمات پس از فروش فروشنده بروید و ببینید قطعات یدکی به راحتی پیدا می شود یا نه. یک دستگاه خوب اگر پشتیبانی درستی نداشته باشد، در درازمدت شما را پشیمان می کند. برندهایی را در اولویت بگذارید که تعمیرکار و قطعه شان در ایران در دسترس باشد. این طوری اگر روزی ماشین از کار افتاد، مجبور نمی شوید هفته ها منتظر یک قطعه ساده بمانید و کار انبار زمین بماند.

نکات ایمنی هنگام کار

ایمنی مهم ترین حرف در کار با این دستگاه است. هر سال شمار زیادی از حادثه ها به خاطر بی توجهی به همین نکته های ساده رخ می دهد، در حالی که با کمی دقت به راحتی می شد از آن ها جلوگیری کرد. چند قانون اصلی که بهتر است همیشه رعایت کنید از این قرار است:

• فقط به رانندگان آموزش دیده و دارای گواهینامه اجازه کار بدهید.
• پیش از شروع، ترمز، لاستیک ها و سیستم روغن را وارسی کنید.
• هرگز بیشتر از حد مجاز بار نزنید.
• موقع حرکت، بار را پایین نگه دارید تا توازن دستگاه به هم نخورد.
• سرعتتان را در انبار کنترل کنید و به مسیر عبور افراد دقت داشته باشید.

نگهداری و سرویس دوره ای

عمر یک لیفتراک تا حد زیادی به این بستگی دارد که چقدر به آن رسیدگی می کنید. مثل هر ماشین دیگری، این دستگاه هم به مراقبت احتیاج دارد. در سرویس دوره ای سراغ روغن، فیلترها، باتری و بخش هیدرولیک بروید و وضعیتشان را چک کنید. قطعات مصرفی را سر وقت عوض کنید و جاهای متحرک را چرب نگه دارید تا یک دفعه وسط کار خراب نشود. پیشنهاد می کنیم یک برنامه ساده برای بازدید دستگاه بچینید و هر تعمیری که انجام می دهید را جایی یادداشت کنید تا همیشه از حال و روز ماشین باخبر بمانید.

عکس لیفتراک و ظاهر آن

دیدن تصویر دستگاه کمک می کند ساختارش را بهتر در ذهن بسپارید. وقتی به عکس لیفتراک نگاه می کنید، اولین چیزی که توی چشم می زند دو شاخک بلند جلوی ماشین و ستون عمودی پشت آن هاست. کابین راننده معمولاً وسط دستگاه جا گرفته و پشت سرش همان وزنه سنگین دیده می شود. با ورق زدن چند تصویر مختلف، خیلی زود فرق مدل دیزلی و برقی و دستی دستتان می آید. توصیه ما این است که پیش از خرید، عکس چند مدل را کنار هم بگذارید تا با اندازه و شکل هر کدام آشنا شوید.

جمع بندی

در این نوشته با هم دیدیم که لیفتراک چیست، از چه قطعاتی ساخته شده و در چند مدل به بازار می آید. متوجه شدید که این ماشین با کمک شاخک ها، دکل و سیستم هیدرولیک، بارهای سنگین را به سادگی از جایی به جای دیگر می برد و کار انبار را روان نگه می دارد. کنارش درباره نکته های خرید، اصول ایمنی و روش رسیدگی به دستگاه هم صحبت کردیم. اگر خیال خرید یا کار با این ماشین را در سر دارید، کافی است به ظرفیت، محیط کار و پشتیبانی فروشنده دقت کنید تا انتخابتان درست از آب دربیاید.